Thương cảng Thi Nại (Champa)

By: Do Truong Giang, National University of Singapore

Vương quốc Champa xưa trải dài từ phía nam Đèo Ngang cho đến phía nam Bình Thuận ngày nay. Trong suốt chiều dài lịch sử từ thế kỷ thứ 2 cho đến khi sát nhập vào lãnh thổ của Việt Nam, vương quốc Champa được biết đến như là một “vương quốc biển” điển hình của khu vực Đông Nam Á thời cổ trung đại. Chiếm giữ một vị trí quan trọng trên con đường thương mại biển kết nối giữa thế giới Trung Hoa và thế giới Đông Nam Á, Nam Á và Tây Á, Champa đã dự nhập mạnh mẽ vào mạng lưới giao thương của khu vực. Trong bối cảnh đó, các thương cảng của Champa nắm giữ một vai trò quan trọng trong việc kết nối Champa với thế giới bên ngoài, trở thành những trung tâm kinh tế quan trọng của vương quốc Champa. Những thương cảng nổi bật trong lịch sử phát triển của vương quốc Champa, có thể kể ra như là: thương cảng Đại Chiêm ở vùng cửa sông Thu Bồn, thương cảng Cù Lao Chàm ở vùng biển Quảng Nam, thương cảng Thi Nại ở Bình Định, thương cảng Kauthara ở Nha Trang và thương cảng Panduranga ở vùng Ninh-Bình Thuận. Continue reading “Thương cảng Thi Nại (Champa)”

Mô hình “Mạng lưới trao đổi ven sông” của nagara Vijaya

By: Do Truong Giang, National University of Singapore

Mô hình của “Mạng lưới trao đổi ven sông/ riverine exchange network” của B.Bronson đã được nhiều nhà nghiên cứu áp dụng để tìm hiểu lịch sử của các vương quốc cổ ven biển ở Đông Nam Á – Srivijaya, Champa và thế giới Malay hải đảo. Khá nhiều các nhà khảo cổ học và sử học đã áp dụng mô hình này nhằm tìm hiểu về lịch sử các mối quan hệ kinh tế và xã hội của các cộng đồng cư dân thuộc vương quốc cổ Champa. Một trong những nghiên cứu tiêu biểu có thể kể đến W.Southworth với bài viết “Coastal state”. Những bằng chứng khảo cổ học và tư liệu điền dã đã cho thấy khả năng áp dụng mô hình của B vào nghiên cứu những hệ thống ven sông của Champa. Bên cạnh đó, nhà nghiên cứu Trần Kỳ Phương cũng sử dụng mô hình của B.Bronson, kết hợp với các nguồn tư liệu khảo cổ học, dân tộc học và văn hóa để khảo sát hệ thống trao đổi ven sông dọc sông Thu Bồn (vùng Amaravati của CHampa). Việc áp dụng mô hình của B vào việc nghiên cứu, đã mang tới những nhận thức mới đối với lịch sử kinh tế xã hội của cổ vương quốc Champa. Continue reading “Mô hình “Mạng lưới trao đổi ven sông” của nagara Vijaya”